Yükleniyor

Koronavirüs Hakkında

En Çok Sorulan Sorular ve Cevapları

Evdeki biri koronavirüs kaparsa ne yapmalıyız?

Koronavirüs ülke çapında yayılmaya devam ederken, okullar ve zorunlu olmayan iş yerleri kapandı ve toplu faaliyetler yasaklandı. Bu durum çoğumuzun evde kalmasına sebep olsa da, birçoğumuz diğer insanlarla yan yana yaşıyoruz. Peki halk sağlığı uzmanlarına göre; evde hasta olan biri varsa ne yapmalıyız?

Sosyal mesafe uygulamasının amacı, bireylerin bulaş tehlikesini azaltan fiziksel bir boşluk oluşturmak. Diğer insanlarla olan teması sınırlandırmak için evde kalmak kolay olsa da, yalnız yaşamadığınız sürece başka kişilerle temas edebilirsiniz. Ailenizdeki kişilerden hepten kaçınamasanız dahi, içinde yaşadığınız koşulları düşünmeniz ve kendiniz ile aileniz için makul olan adımları atmanız lazım. Eğer evinizde bağışıklık sistemi zayıflamış birisi varsa, diğer aile üyeleri sanki o kişiye enfeksiyon bulaştırabilecekmiş gibi davranmalı. Zayıf kişiyle doğrudan teması mümkün olduğu kadar kısıtlamaları ve tıpkı bir sağlık çalışanının yapacağı gibi, herhangi bir temastan önce ellerini yıkamalılar. Zayıflamış bağışıklık sistemleri bulunan aile üyeleri de mümkün olduğu zaman, diğer aile üyeleriyle aralarında altı adımlık bir boşluk bırakmalılar. Evde kalmalılar ve diğer aile üyelerinin, onlar için yemek ve ilaç almak gibi getir götür işlerini yapmalarına olanak sağlamalılar. Bir insanın virüse maruz kalması, o insanın hasta olacağı anlamına gelmiyor. İnsanların kendisini izole etmesinin amacı, virüse maruz kalan insanları sağlıklı insanlardan uzak tutmak ve bu sayede; eğer hasta olurlarsa, hastalığı yaymalarını engellemek. Virüsün bulaştığı insanlar, belirtiler başlamadan önce virüsü yayabilirler. Bu yüzden, virüse maruz kalan birinin evdeki diğer insanlarla teması sınırlandırması önemli. Eğer mümkünse, bu kişi ayrı bir odada kalmalı, temizliğe dikkat edip, ellerini düzenli şekilde yıkamalı, ev ve mutfak eşyalarını paylaşmaktan kaçınmalı. Ayrıca, sık dokunulan yüzeyler düzenli olarak temizlenmeli.

Kaynak: Popular Science Turkey

COVID-19 beni kaygılandırmalı mı?

COVID-19 enfeksiyonuna bağlı hastalık, özellikle çocuklar ve genç yetişkinler için genellikle hafif seyrediyor. Bununla birlikte, buna yakalanan her 5 kişiden 1'inin durumu hastane bakımı gerektirecek seviyede ciddileşiyor. Bu nedenle insanların COVID-19 salgınının kendilerini ve sevdiklerini nasıl etkileyeceğinden endişe etmesi oldukça normaldir.

Endişelerimizi kendimizi, sevdiklerimizi ve topluluklarımızı korumak için eyleme geçirebiliriz. Bu eylemler arasında ilk ve en önemlisi düzenli ve kapsamlı el yıkama ve iyi solunum hijyeni. İkinci olarak, seyahat, hareket ve toplantılara getirilen kısıtlamalar da dahil olmak üzere, yerel sağlık otoritelerinin tavsiyelerini takip edin.

Kimler ağır hastalık geliştirme riski altındadır?

COVID-2019'un insanları nasıl etkilediğini hala öğreniyoruz ancak yaşlıları ve yüksek tansiyon, kalp hastalığı, akciğer hastalığı, kanser veya diyabet gibi hastalıklara sahip bireylerde diğerlerinden daha sık ciddi bir hastalık gelişiyor gibi görünüyor.

COVID-19 için herhangi bir ilaç veya terapi yöntemi var mıdır?

Bazı ilaçlar rahatlık sağlayabilir ve COVID-19 semptomlarını hafifletebilir ancak mevcut herhangi bir ilacın hastalığı önleyebileceğine veya tedavi edebileceğine dair bir kanıt yoktur. Dünya sağlık örgütü, COVID-19 için bir önleme veya tedavi yöntemi olarak antibiyotikler de dahil olmak üzere herhangi bir ilaç önermemektedir. Bununla birlikte hem batı hem de geleneksel ilaçları içeren birkaç klinik çalışma devam etmektedir. DSÖ, klinik bulgular elde edilir edilmez güncellenmiş bilgi vermeye devam edecektir.

COVID-19 SARS ile aynı şey midir?

Hayır. COVID-19'a neden olan virüs ve 2003 yılında Şiddetli Akut Solunum Sendromunun (SARS) salgınına neden olan virüs genetik olarak birbiriyle ilişkilidir, ancak neden oldukları hastalıklar oldukça farklıdır.

SARS, COVID-19'dan daha ölümcül ancak çok daha az bulaşıcıydı. 2003 yılından bu yana dünyanın hiçbir yerinde SARS salgını yaşanmadı.

COVID 19 için kuluçka dönemi ne kadardır?

“Kuluçka dönemi”, virüsü yakalama ile hastalığın belirtilerini göstermeye başlama arasındaki zaman anlamına gelir. COVID-19 için kuluçka dönemi tahmini 1-14 gün arası olmakla birlikte en yaygın olarak beş gündür. Daha fazla veri elde edildikçe bu tahminler güncellenecektir.

İnsanlar bir hayvan kaynağından COVID-19 ile enfekte olabilir mi?

Koronavirüsler hayvanlarda yaygın olan büyük bir virüs ailesidir. Bazen insanlar bu virüslerle enfekte olur ve daha sonra başkalarına bulaşabilir. Örneğin, SARS-CoV misk kedileriyle ilişkilendirildi ve MERS-CoV develer tarafından iletildi. COVID-19'un olası hayvan kaynakları henüz doğrulanmamıştır.

Canlı hayvan pazarlarını ziyaret ederken kendinizi korumak için hayvanlarla ve hayvanlarla temas eden yüzeylerle doğrudan temastan kaçının. Her zaman iyi gıda güvenliği uygulamaları sağladığınıza emin olun. Çiğ et, süt veya hayvan organlarını pişmemiş yiyeceklerin bulaştırabileceklerinden kaçınmak için çiğ veya az pişmiş hayvansal ürünleri tüketmeyin.

Sahip olduğumuz evcil hayvanlardan COVID-19 bulaşabilir mi?

Hong Kong'da enfekte olmuş bir köpek örneği olmasına rağmen, bugüne kadar bir köpeğin, kedinin veya herhangi bir evcil hayvanın COVID-19'u iletebileceğine dair bir kanıt yoktur. COVID-19 esas olarak enfekte bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda üretilen damlacıklar yoluyla yayılır. Kendinizi korumak için ellerinizi sık sık ve iyice temizleyin.

Virüs yüzeylerde ne kadar süre hayatta kalır?

COVID-19'a neden olan virüsün yüzeylerde ne kadar süre hayatta kaldığı kesin değildir, ancak diğer koronavirüsler gibi davranmaktadır. Çalışmalar, koronavirüslerin (COVID-19 virüsü hakkında ön bilgiler dahil) yüzeylerde birkaç saat veya birkaç güne kadar devam edebileceğini göstermektedir. Bu, farklı koşullar altında değişebilir (örn. yüzey tipi, ortam sıcaklığı veya nemi).

Bir yüzeye bulaşabileceğini düşünüyorsanız, virüsü öldürmek ve kendinizi ve diğerlerini korumak için basit bir dezenfektanla temizleyin. Ellerinizi alkol bazlı bir el ovuşuyla temizleyin veya sabun ve su ile yıkayın. Gözlerinize, ağzınıza veya burnunuza dokunmaktan kaçının.

Yapmamam gerekenler nelerdir?

Aşağıdakiler COVID-2019'a karşı etkili DEĞİLDİR ve zararlı olabilir:
  • Sigara içmek
  • Birden fazla maske takma
  • Antibiyotik almak
Her durumda, ateş, öksürük ve nefes alma zorluğunuz varsa, daha şiddetli bir enfeksiyon geliştirme riskini azaltmak için erken tıbbi yardım alın ve son seyahat geçmişinizi sağlık uzmanınızla paylaştığınızdan emin olun.

Koronavirüs Hastalığı Salgını Sırasında Ruh Sağlığı ve Baş Etme

2019 koronavirüs hastalığı salgını (COVID-19) insanlar ve topluluklar için stresli olabilir. Bir hastalık hakkındaki korku ve kaygı bunaltıcı olabilir ve yetişkinlerde ve çocuklarda yoğun duygulara neden olabilir.

Herkes stresli durumlara farklı tepki gösterebilir. Acil bir durumun bir kişi üzerindeki duygusal etkisi, kişinin özelliklerine ve deneyimlerine bağlı olabilir. Benzer şekilde, kişinin kendisinin ve içinde yaşadığı topluluğun sosyal ve ekonomik koşullarından etkilenir. Acil durumlara verilen duygusal tepki kişinin yakın çevresinde ulaşabildiği yerel kaynaklara da bağlı olabilir. İnsanlar Medyada salgınla ilgili görüntüleri ve haberleri tekrar tekrar izlemek de hissedilen sıkıntının artmasına neden olabilir. 

Aşağıdaki gruplar bir krizin yarattığı strese daha yoğun tepki verebilirler:

·      Önceden ruh sağlığı sorunları olanlar

·      Çocuklar

·      Doktorlar, diğer sağlık hizmeti verenler ve ilk müdahale ekibi gibi COVID-19'la ilgili destek görevlileri 

 

Bulaşıcı hastalık salgını sırasındaki tepkiler şunları içerebilir:

·      Kendi sağlık durumunuz ve COVID-19'a maruz kalmış olabilecek sevdiklerinizle ilgili korku ve endişe

·      Uyku ya da yeme düzeninde değişiklikler

·      Uyumakta ya da konsantre olmakta zorluk

·      Kronik sağlık sorunlarının kötüleşmesi

·      Alkol, tütün ya da diğer ilaçların kullanımının artması

 

Önceden ruh sağlığı sorunları olan kişiler, acil bir durumda tedavilerini aynı şekilde sürdürmeli ve yeni belirtilerin gelişip gelişmediğini takip etmelidir.

Bir afet durumunda bu duygularla başa çıkmak ve ihtiyaç duyduğunuzda yardım almak sizin, ailenizin ve yakınlarınızın iyileşmesine yardımcı olacaktır. Aileniz, arkadaşlarınız ve çevrenizdeki diğer kişilerle bağlantı kurun. Kendinize ve birbirinize iyi bakın ve ne zaman ve nasıl yardım arayacağınızı öğrenin.

Stres tepkileri art arda birkaç gün boyunca günlük etkinliklerinize engel oluyorsa bir sağlık çalışanına başvurun.

 

Dayanıklılığınızı arttırmak için yapabileceğiniz şeyler:

·      COVID-19'la ilgili medya yayınlarına gereğinden fazla maruz kalmaktan kaçının.

·      Bedeninize iyi bakın. Sağlıklı, dengeli yemekler yemeye çalışın, düzenli egzersiz yapın, bolca uyuyun, alkol ve uyuşturuculardan kaçının.

·      Rahatlamak için zaman ayırın ve yoğun duyguların geçeceğini kendinize hatırlatın. Haberleri izlemeye, okumaya ya da dinlemeye mola verin. Tekrarlayan biçimde krizi duymak ve görüntüleri görmek üzücü olabilir. Normal yaşamınıza dönmek için hoşlandığınız diğer bazı etkinlikleri yapmaya çalışın.

·      Diğer kişilerle bağlantı kurun. Endişelerinizi ve nasıl hissettiğinizi bir arkadaşınız ya da aile üyenizle paylaşın. Sağlıklı ilişkileri sürdürün.

·      Umut duygusunu koruyun ve olumlu düşünmeyi sürdürün.

COVID-19 hakkındaki güncel bilgileri ve riski başkaları ile paylaşın. Salgının devam ettiği bölgelerden dönmesinin üstünden 14 günden fazla geçmiş ve COVID-19 belirtileri olmayan kişiler başkalarını riske atmazlar.

 

Ebeveynler için:

Çocuklar bir ölçüde çevrelerindeki yetişkinlerden gördüklerine tepki verirler. Ebeveynler ve bakım verenler çocuklarına en iyi desteği COVID-19 ile sakin ve güvenli bir şekilde başa çıktıklarında sağlayabilirler. Ebeveynler, daha iyi hazırlanırlarsa, başta çocuklar olmak üzere çevrelerindeki diğer kişiler için daha güven verici olabilirler.

 

Tüm çocuklar strese aynı şekilde tepki vermez. Çocuklarda takip edilmesi gereken sık görülen değişiklikler:

·      Aşırı ağlama ve sinirlilik

·      Büyüyerek geride bıraktıkları davranışlara dönme (örneğin gece idrar kaçırma gibi tuvaletini kontrol etmeyle ilgili sorunlar)

·      Aşırı endişe ya da üzüntü

·      Sağlıksız yeme ya da uyku alışkanlıkları

·      Kolay sinirlenme ve ani öfke krizleri gibi davranışlar

·      Okul performansının kötüleşmesi ya da okuldan kaçınma

·      Dikkat ve konsantrasyon zorluğu

·      Geçmişte hoşlanılan etkinliklerden kaçınma

·      Açıklanamayan baş ağrısı ya da vücut ağrıları

·      Alkol, tütün ya da diğer uyuşturucuların kullanımı

 

Çocuğunuzu desteklemek için yapabileceğiniz birçok şey var:

·      Çocuğunuzla COVID-19 salgını hakkında konuşmak için zaman ayırın. Çocuğunuzun anlayabileceği şekilde COVID-19 hakkındaki soruları yanıtlayın ve gerçekleri paylaşın.

·      Çocuğunuza güvende olduğu konusunda güvence verin. Üzgün ve sıkıntılı ​​hissetmeleri halinde, bunda yanlışlık olmadığını belirtin. Sizden nasıl başa çıkacaklarını öğrenebilmeleri için kendi stresinizle nasıl başa çıktığınızı onlarla paylaşın.

·      Çocuğunuzun olayla ilgili yayınlara maruz kalmasını sınırlayın. Çocuklar duyduklarını yanlış yorumlayabilir ve anlamadıkları bir şeyden korkabilirler.

·      Çocuğunuzun bir sağlamlık duygusuna sahip olmasına yardımcı olun. Okula ya da yuvaya dönmek güvenli olduğunda, olağan etkinliklerine dönmelerine yardımcı olun.

·      Bir rol modeli olun; molalar verin, bolca uyuyun, egzersiz yapın ve iyi besleyin. Arkadaşlarınız ve ailenizle bağlarınızı sürdürün ve sosyal destek sisteminize güvenin.

Enfekte olduğundan mı şüpheleniyorsun?

Sağlık bakanlığımızın resmi koronavirüs testi ile yardım alabilirsin.